Miasta i Rycerze z Catanu

Osadnicy z Catanu, to gra znana praktycznie na całym świecie i jak większość uznanych pozycji doczekała się wielu wznowień i dodatków. Sytuacja ta nie ominęła także Polski, gdzie Osadnicy zadomowili się na tyle dobrze, że w pewnych odstępach czasu pojawiają się u nas kolejne tytuły z serii. W tym tygodniu do sklepów z grami powinien trafić najnowszy dodatek – „Miasta i Rycerze z Catanu”. W związku z tym, że zbliża się Gwiazdka, a wiele osób zna Osadników warto opisać co on wnosi, gdyż wiele osób może zastanawiać się, czy nie byłby on dobrym prezentem. Mam nadzieję, że przynajmniej kilku osobom poniższy tekst pomoże podjąć decyzję :)

Co w pudełku:
W pudełku, którego rozmiar jest identyczny jak podstawki oraz Żeglarzy, znajdziemy następujące elementy:

• 4 tabele rozbudowy miast
• 4 zestawy po 15 żetonów, służące do oznaczania rozbudowy miast
• Tor dla floty barbarzyńców
• 96 kart
• 3 x 12 kart towarów handlowych
• 6 kart „Bohater Catanu”
• 3 x 18 kart postępu
• 24 drewniane krążki rycerzy
• 12 drewnianych płytek symbolizujących mury miejskie
• 1 statek floty barbarzyńców
• 1 pionek handlarza
• 1 czerwona kostka z oczkami
• 1 kostka specjalna z symbolami kart rozwoju i flotą barbarzyńców
• 3 znaczniki metropolii
• 2 arkusze naklejek, które należy nanieść na krążki rycerzy
• Instrukcję

Elementy przed wypchnięciem i przygotowaniem

Jeżeli chodzi o wykonanie elementów to stoi ono na takim samym poziomie jak poprzednie części serii. Tor barbarzyńców, tabele rozbudowy i żetony są wykonane z tektury podobnej grubości jak żetony terenów z podstawki; karty są takiego samego formatu jak w podstawce, a do drewnianych elementów nie ma się co czepiać – w końcu drewno uszlachetnia każdą grę (oczywiście, pośród graczy pojawiają się opinie, że lepsze są elementy plastikowe, ale de gustibus non est disputantum). Wszystko na poziomie takim, do jakiego przyzwyczaiły graczy poprzednie pozycje z serii.

Jedyne do czego można by się przyczepić to rozmiar pudełka – jest ono stosunkowo duże w porównaniu do zawartości. Jednak ja już przełożyłem wszystkie elementy do pudełka z podstawki, a duże pudełko dodatku ładnie prezentuje się na szafie ;)

Co się zmienia?
W przypadku każdego nowego dodatku do gry najważniejsze jest to, co on wnosi nowego do rozgrywki. Miasta i Rycerze zmieniają grę w znacznym stopniu, co już można zauważyć przed otwarciem pudełka, gdyż informacje zawarte na pudełku oznajmiają że szacowany czas rozgrywki jest dłuższy (ok. 120 min), a minimalny wiek graczy został podniesiony z 9 lat na 12.

Pewne różnice widać także na etapie przygotowania rozgrywki. Przed rozgrywką w pudelku zostają karty postępu, karta specjalna „Najwyższa władza rycerska” oraz jedna z kostek (nie wspominając o kartach kosztów budowy). Zamiast nich do gry wprowadzane są elementy z dodatku, które zostaną opisane za chwilę. Teraz chciałem jednak wspomnieć o tym, że już na początku rozgrywki każdy gracz posiada jedną osadę i jedno miasto. Niby nic, ale Ci, którzy grali w Osadników kilka razy powinni wiedzieć jak istotne jest posiadanie miast w jak najwcześniejszym etapie gry. W przypadku Miast i Rycerzy związane także jest to z nowymi rolami jakie pełnią miasta – m.in. towarami handlowymi otrzymywanymi z pól.
Dobra, dość opisu przygotowań! Czas wreszcie na opis nowych elementów oraz ról, jakie im zostały przypisane:

Zacznijmy od kart towarów handlowych. Od teraz każdy gracz mający miasto na planszy w momencie produkcji nie otrzymuje 2 identycznych kart surowców z produkującego pola, ale 1 kartę surowca oraz 1 kartę towaru handlowego. W grze dostępne są 3 rodzaje towarów handlowych: monety (zdobywane z pól z rudą), papier (zdobywany z pól z drewnem) oraz sukno (zdobywane z pól z owcami).

Towary handlowe są wykorzystywane do rozbudowy miast. Gracz poprzez odrzucenie odpowiedniej liczby kart towarów handlowych powoli podnosi poziom swojego miasta w jednej z trzech dziedzin: handlu, polityki lub wiedzy. Oznaczane jest to poprzez odwracanie kolejnych żetonów w tabelach rozbudowy. Tabele to tak naprawdę ramki, w których gracz układa odpowiednie żetony, dzięki czemu w każdej chwili dokładnie widać „jak kto stoi z rozwojem”.

Tabela rozbudowy z żetonami.

Zdobywanie kolejnych poziomów ułatwia otrzymywanie kart postępu związanych z daną dziedziną. Co więcej – gracz, który jako pierwszy rozwinie daną kategorię do 4. bądź 5. poziomu (na 5 możliwych) zamienia jedno ze swoich miast w metropolię, co oczywiście wiąże się z określonymi korzyściami.

Jednak wracając do kart postępu – karty postępu występujące w grze są podzielone na 3 rodzaje – wiedzę, politykę i handel (czyli na takie same kategorie jak te, w których rozbudowywane są miasta). Otrzymanie kart postępu wygląda teraz zupełnie inaczej niż w podstawce i jest mocno powiązane z rozwojem miast. Wygląda ono tak: każdy gracz podczas swojej tury rzuca trzema kostkami: jedną zwykłą, jedną czerwoną oraz jedną specjalną z symbolami. Suma na kostkach zwykłej i czerwonej wyznacza pole produkujące surowce. Natomiast zestaw kostki specjalnej i kostki czerwonej informuje czy, i kto dostaje karty surowców. Mianowicie – kiedy na kostce specjalnej wypadnie symbol np. zielonej bramy, oznacza to, że gracze będą mogli otrzymać zieloną kartę postępu związaną z handlem. O tym kto ją dostanie informuje kość czerwona – znajdująca się na niej liczba oczek wyznacza poziom rozwoju miasta konieczny do otrzymania karty – każdy gracz mający odpowiednio rozwiniętą daną kategorię (w tym wypadku handel) otrzymuje jedną kartę specjalną.

Na samej górze - karty towarów handlowych. Pod nimi karty postępu podzielone na kategorie oraz karty Bohater Catanu.

Na kostce specjalnej poza symbolami bram znajdują się także symbole floty barbarzyńców (występujące na niej trzykrotnie). Kiedy symbol ten wypadnie, gracze przesuwają statek barbarzyńców o jedno pole do przodu na specjalnym torze – kiedy statek dotrze na ostatnie pole toru rozpoczyna się najazd barbarzyńców. Gracze muszą im się oczywiście przeciwstawić. Jeżeli im się uda, to Catan jest bezpieczny, a jego największy obrońca otrzymuje tytuł „Bohatera Catanu”, który zapewnia 1 punkt zwycięstwa. Natomiast kiedy barbarzyńcy nie zostaną pokonani, gracz, który najmniej przysłużył się w walce ponosi straty – jedno z jego miast zostaje z powrotem zamienione w osadę.

Tor barbarzyńców oraz statek, na którym źli barbarzyńcy płyną w stronę wyspy.

A jak się walczy z barbarzyńcami – przy pomocy rycerzy! W końcu dzielni woje są stworzeni do tego, aby chronić swoich miast! Jednak nie jest to jedyny sposób na wykorzystanie sił zbrojnych, gdyż, przy pomocy rycerzy można robić następujące rzeczy:
- przerywać drogę przeciwnika (podobnie jak w wypadku wybudowania na niej osady)
- wypierać ze skrzyżowania rycerza należącego do przeciwnika
- wyganiać złodzieja, który okupuje pola sąsiadujące z naszymi miastami i osadami.
Oczywiście rycerze muszą zostać najpierw zmobilizowani i wytrenowani, gdyż ich siłą może być różna, ale to zupełnie inna historia.

Na środku - rycerze, powyżej nich mury miejskie, nowe kostki. Na prawo - metropolie (żółte), oraz Handlarz (fioletowy stożek).

Do ochrony miast służą także mury miejskie. Nie chronią one jednak przed barbarzyńcami tylko przed złodziejem, gdyż każde mury miejskie zwiększają o 2 bezpieczny limit kart, które gracz może mieć na ręce

Ostatnią nowością w grze jest pionek handlarza (fioletowy stożek), który wchodzi do gry po zagraniu odpowiedniej karty postępu. Sprawia on, że właściciele miast znajdujących się obok pola z handlarzem mogą wymieniać surowce danego rodzaju w banku na inne w stosunku 2:1 (tak jak w przypadku portów specjalnych).

Zwycięzcą zostaje gracz, który jako pierwszy zdobędzie 13, lub więcej, punktów zwycięstwa.

Słowo na koniec
Jak widać dodatek wnosi stosunkowo dużo zmian, a nie jest suchym przedłużaniem serii. Co więcej, rozgrywka zostaje wzbogacona m.in. o możliwość walki bezpośredniej pomiędzy graczami co powinno zadowolić wszystkich miłośników jak największej interakcji. Od kilku miłośników serii słyszałem, że Miasta i Rycerze są bardzo dobrym dodatkiem i przyznam szczerze, że już nie mogę się doczekać rozgrywki z jego wykorzystaniem.

Jednak warto zaznaczyć, że rozgrywka z dodatkiem jest trochę bardziej skomplikowana i dłuższa, dlatego też nie należy go wprowadzać przy nowych graczach, aby ich nie zniechęcić do wspaniałej gry jaką są Osadnicy. Jednak dla miłośników serii powinien być on miłym urozmaiceniem. Nie wspominając już o maniakach, którzy mogą przystąpić do rozgrywki przy pomocy zestawu Osadnicy + Żeglarze + Miasta i Rycerze (w instrukcji MiR znajdują się także wskazówki dotyczące takiego połączenia).Wszystkie elementy dodatku

Gdzie i za ile
Dodatek powinien powoli pojawiać się w ofercie większości sklepów z grami (na pewno w tych, w których są do kupienia Osadnicy i Żeglarze). Sugerowana cena detaliczna dodatku to 99,95zł